ක්රිපූ 267 - ක්රිපූ 257

උත්තිය රජතුමාගේ මූලාශ්ර සහිත පරම්පරා සටහන සමග අපේ රාජ වංශයේ සියලුම රජවරුන්ගේ ක්රමානුකූලව නිර්මාණය කළ පරම්පරා සටහන් අධ්යයනය කිරීම සඳහා වර්ණවත් පිටු 650කින් සමන්විත
"මහාවංස ප්රදීපිකාව"
ග්රන්ථය ඔබත් අදම ලබාගන්න.
රාජ්ය නාමය : උත්තිය රජතුමාමුටසීව රජුගේ දෙවන පුත්රයා වූ දේවානම්පියතිස්ස රජුට සහෝදරයන් නව දෙනෙකු සිටිණි. ඔහුගේ පුත්රයා මහානාග යුවරජු මරන්න යැවූ විෂ අඹ කා මිය ගියේ ය. රජුගේ මරණයෙන් පසුව, ඔහුගේ සහෝදරයා වූ උත්තිය කුමාරයා රජකමට පත් විය. රජකමට පෙර උත්තිය උත්තරපස්ස ප්රදේශය පාලනය කළ බව පෙනේ.
ඔහුගේ රාජ්ය කාලය තුළ, මහාවංසය සඳහන් කරන්නේ විශේෂිත සිද්ධි දෙකක් බවය — අරහත් මිහිඳු හිමි සහ සංඝමිත්තා මෙහෙණින් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය. වසර හැටක වූ මිහිඳු හිමි සෑගිරියෙහි වස් ඍතුව ගත කරමින් සිටියදී පිරිනිවන් පෑහ. එය උත්තිය රජුගේ අභිෂේකයෙන් අටවන වසරේ වජ්මස මස පසළොස්වක් අටවන් දින සිදුවූ බව සඳහන් වේ. එම නිසා එම දිනය “මිහිඳු පෝය” ලෙස සැමරේ.
මෙම සිදුවීමෙන් අතිශය සංවේගයට පත් වූ රජතුමා සෑගිරියට ගොස් රාජ්ය ගෞරව දක්වීය. උන්වහන්සේගේ දේහය රන් පෙට්ටියක තැන්පත් කර මහ පෙරහරින් අනුරාධපුරයට ගෙන ගොස් බද්ධ මාලක භූමියෙහි ආදාහනය කළේ ය. ධාතු කොටසක් එහිම තැන්පත් කර ස්තූපයක් සෑදුවාත්, අනෙක් කොටස් සෑගිරිය සහ අනෙක් විහාරස්ථානවල ස්තූපවල තැන්පත් කිරීමට බෙදා දී ඇත. ආදාහන භූමිය “ඉභූමංහා” ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. යොදුන් තුනක පරිධිය තුළ පිරිනිවන් ලැබූ අනෙක් ආර්යයන් වහන්සේලා ද එහි ආදාහනය කළ බව සඳහන් වේ.
මිහිඳු හිමිගේ භෂ්මාවශේෂ දිවයින පුරා බෙදා ස්තූපවල තැන්පත් කිරීම බෞද්ධ ඉතිහාසයේ විශේෂ කරුණකි. වර්තමාන අම්පාර දිශාවේ රජගල හි සොයාගත් බ්රාහ්මී ලිපියකින් මෙය තහවුරු වේ. එම ලිපිය අනුව ඉට්ඨිය තෙරුන් මිහිඳු හිමියන්ට පෙර පිරිනිවන් පෑ බව පෙනේ. ඔහු වැඩි මහලු විය යුතුය, මන්ද ලිපියේ ඔහුගේ නම පළමුව සඳහන් වී ඇත. එම දෙදෙනාගේ භෂ්මාවශේෂ එහිම නිදහිත බවත් පැහැදිලි වේ.
වසරකින් පසු, වසර හැටක වූ සංඝමිත්තා මෙහෙණින් වහන්සේද හත්ථාල්හක මෙහෙණි මන්දිරයේදී පිරිනිවන් පෑහ. තෙරණියක් විසින් පෙර දිනක පූජා කළ භූමියක, ථූපාරාමයේ නැගෙනහිර පස චිත්තසාලා ආසන්නයේ උන්වහන්සේ ආදාහනය කර, රජතුමා එහි භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කර ස්තූපයක් නිර්මාණය කළේ ය.
උත්තිය රජතුමා ද, දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් ආරම්භ කළ ශාසනික කටයුතු පවත්වාගෙන යාමට උත්සාහ කළේ ය. ඔහුද සැදැහැවන්ත රජෙකු වූ බව පෙනේ. මිහින්තලේ සෙල්ලිපියක ඔහු “ධර්මරක්ෂිත” යන නමින් සඳහන් වී ඇත. ඔහුගේ භාර්යාවන් දෙදෙනෙකු සහ නම මැකී ගිය තෙවන පුද්ගලයෙකු විසින් පිහිටුවා ඇති තත්කාලීන සෙල්ලිපි තුනක ඔහු “දේවානපිය මහ රජ ගමිණි උති” ලෙස සඳහන් වේ. එම නිසා ඔහුගේ ඉතිහාසික හැඳුනුම පැහැදිලි වේ.
මහාවංස ටීකා අනුව උත්තිය රජුට පුත්රයකු සිටියැයි සඳහන් වුවද, නම නොපෙනේ. ඔහුගෙන් කැලණියේ රාජවංශය ආරම්භ වූ බවත්, ධාතුවංසය අනුව කැලණියේ “සිව” නමින් රජකු සිටියේ ඒ පරම්පරාවෙන් බවත් පෙනේ.
වවුනියා දිශාවේ මහසියඹලාවැව (පෙරිය පුලියන්කුලම) හි සෙල්ලිපි දෙකක “රජ උති” නමින් රජකු සඳහන් වේ. ඔහු උත්තරපස්ස පාලකයා වූ බවත්, එම රජු අනුරාධපුරයේ උත්තිය රජු බව සමහරු පෙන්වති. උත්තිය රජුගේ රාජ්ය කාලය වසර දහයකු වූ බව සඳහන් වේ.