Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163
Thammanna Nuwara
Upatissa Nuwara
Anuradhapura
Anuradhapura Chola
Ruhuna
Polonnaruwa
Dambadeniya
Yapahuwa
Kurunegala
Gampola
Kotte
Sitawaka
Kandy
Portuguese
Dutch
British
Monarch of Ceylon
109
2 වන මහින්ද රජතුමා
අනුරාධපුර රාජධානිය
ක්‍රිව 777 - ක්‍රිව 797
King Mahinda II රාජ්‍ය නාමය : 2 වන මහින්ද රජතුමා
රාජවංශය : තුන්වන ලම්බකර්ණ (මානවම්ම)
රාජධානිය : අනුරාධපුර රාජධානිය
රාජ්‍ය කාලය : ක්‍රිව 777 - ක්‍රිව 797

හත්වන අග්ගබෝධි රජුට මහින්ද නමින් පුත්‍රයෙක් සිටියේය. උප රජු වශයෙන් කටයුතු කළේ ඔහුය. එහෙත් ඔහු අකාලයේ මියගිය බැවින් උපරජ පදවිය හිස්විය. මේ නිසා සාම්ප්‍රදායිකව රජයට උරුමකම් කීමට රජ පවුලේ සාමාජිකයෙකු නැතිවූ සේ පෙනේ. එහෙත් එම අඩුව පිරවීමට උරුමකරුවෙක් විය. ඔහු සලමෙවන් අග්බෝ හෙවත් හයවන අග්බෝ රජුගේ පුත්‍රයා වූ මිහිඳු කුමාරයා විය. මෙහිදී හත්වන අග්බෝ රජු ඔහු කැඳවා ඔහුට සේනාපති පදවිය දී රජයේ කටයුතු යථා ලෙස පවරා දුන්නේය. එහෙත් ඔහු එය භාර නොගත්තේය. අග්ගබෝධි රජුගෙන් පසු රජකමට පත්වූයේ මේ මහින්ද කුමාරයාය.
 
මේ පිළිබඳව මහාවංසය මෙසේ කියයි. හයවන අග්ගබෝධි රජතුමා මහින්ද කුමාරයා උපන් දින නක්‍ෂත්‍ර පාඨකයන් ගෙන්වා කරුණු විමසා බැලීය. කුමාරයා රාජ්‍යයට යෝග්‍යයැයි ඔවුහු කීහ. රජ ඔවුන්ට සංග්‍රහ කර එම පුවත කිසිවකුට නොදන්වන ලෙස පවසා කුමරු සඟවා වර්ධනය කළේය. ඉන්පසු වැඩිවයසට පත් වූයෙන් සේනාපති පදවිය ලැබීය. හයවන, හත්වන අග්‍රබෝධි රජවරුන් අතර සටන් පවතිද්දී රාජ්‍ය භාරය දැරුවේ මේ මහින්ද කුමාරයාය. එහෙත් පියා මියගිය පසු රජකමට පත්වූ හත්වන අග්ගබෝධි රජුගේ සේනාපති පදවිය ගැනීමට ඔහු අකමැති විය. ඔහු මන්නාරමේ (මහාතිත්‍ථ) පාලකයා ලෙස කටයුතු කළේය. වාණිජ හා ආක්‍රමණික කටයුතු වලට තෝතැන්නක් වූ මහාතිත්ථය වඩා සුරක්‍ෂිත කළයුතු විය. ඇතැම් විට උතුර පාලනය කිරීම ද මෙහි සිට සිදුවූ බව පෙනේ. එහෙත් මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන කියන්නේ සියල්ල සිදු වී ඇත්තේ මහින්ද කුමරුට නියම රාජ්‍ය උරුමයක් නොතිබූ නිසා බවය. මහින්ද රජු නමින් රජකමට පත්වන දෙවැන්නා ඔහු වන අතර පූජාවලිය මේ රජු සලමෙවන් මිහිඳු යනුවෙන් සඳහන් කර තිබේ.
 
මිහිඳු කුමාරයා රජකමට පත්වූ ආකාරය මහාවංසය විස්තර කරයි. හත්වන අග්බෝ රජු මිය යන විට මිහිඳු කුමාරයා මහාතිත්ථ (මන්නාරම) ප්‍රදේශයට ගොස් සිටියේය. ලංකාවේ වයඹ දිග පිහිටි ප්‍රධාන වරාය වූයේ මහාතිත්‍ථයයි. එය පාලනය කළ නිලධාරියා මහ පුටු ලද්දන් ලෙස සෙල්ලිපිවල සඳහන් වී තිබේ. ඉහතින් සටහන් කළ පරිදි අනුරාධපුර රාජධානියට නිරන්තර දක්‍ෂිණ භාරතිය ආක්‍රමණ එල්ල වූයේ මේ වරාය හරහාය. එමෙන්ම දෙස් විදෙස් වෙළඳ සම්බන්ධකම් පැවැතියේද මේ ආශ්‍රයෙනි. මේ නිසා රජුගේ කිට්ටුවන්ත නිලධාරියෙකුගේ අවධානය මේ ප්‍රදේශය වෙත හැමවිටම යොමුවිය යුතු විය. මහින්ද කුමාරයා එහි ගියේ ඒ අර්ථයෙන් විය යුතුය. පස්වන අග්ගබෝධි රජතුමා මේ අතර මිය ගියේය. මේ බව දැනගත් වහාම රාජ්‍යයේ වියවුලක් ඇතිවෙතැයි සිතූ මහින්ද කුමාරයා පෙරළා නගරයට පැමිණියේය. ඔහු සිතා සිටිසේම උත්තර පස්සයෙහි මණ්ඩලික අධිපතිවරු රජයට අයබදු ගෙවීම් ආදිය නවතා වියවුලක් ඇති කළහ. මෙයින් නොපසු බට වූ මහින්ද කුමරු සේනාවක් යවා ඔවුන්ව මර්ධනය කළේය. මහින්ද කුමාරයාට කිසිවෙකු රජය පැහැර ගතිකැයි බියක් ඇති වූයේ ඔහුට රාජ්‍ය උරුමයක් නොවූ නිසාවිය හැකි යැයි මහාචාර්ය පරණවිතාන මහතා කල්පනා කරයි. එසේනම් ඔහු සලමෙවන් අග්බෝ රජුගේ අභිෂික්ත බිසොවගේ පුත්‍රයෙකු නොවූවා විය යුතුය. එසේ කීමට සාධක නැත.
 
ඉහත සඳහන් සිද්ධි සිදුවෙද්දී රජුගේ අවසන් කටයුතු ආදිය පූර්වචාරිත්‍ර විධි අනුව අවසන් වී තිබුණු බව පෙනේ. මහින්ද කුමාරයා සිතා සිටින්නට ඇත්තේ රජුගේ බිසොව වූ තම සුළු මව රජු මිය ගිය සොවින් පසුවෙනවා ඇත යනුවෙන්ය.
රජ වාසලට ගිය මෙතෙම බිසොව දැක හඬා වැළපී සැනසිලි බස් කීයේ ඒ නිසා විය යුතුය. මහාදේවිය රජතුමා මිය ගියේ යැයි සෝක නොකරන්න. ඔබ රාජ්‍ය කරන්න. මම රජ්‍යයේ කටයුතු භාරය ඉටු කරන්නෙමැයි ඇයට ප්‍රකාශ කළේ අවංකව විය යුතුය. එහෙත් බිසොව නිහඬව සිටියාය. ඇයගේ යටි හිතේ පැවැති අදහස එළිදරව්වන්නේ මිහිඳු කුමරා මරන්නට රහසින් යෝජනා කිරීමෙන් පසුය. ඇය කුමාරයා මරාදමා දෙවන අනුලා බිසොවක් වීමට සිතා ගත්තා විය යුතුය. කෙසේ නමුත් වාසනාවකට මෙන් මේ සියල්ල දැනගත් මහින්ද කුමරු ඇයට පක්‍ෂ වූ සියල්ලන් පලවා හැර ඇය යහනකට දමා බැඳ තබා ගොස් සිහසුනට පත් වූයේය.
 
මහාචාර්ය පරණවිතාන මෙහිලා විවරණ කරන්නේ මීට වෙනස් අයුරකිනි. එතුමා පවසන අන්දමට මහින්ද කුමරු බිසොව විවාහ කර ගැනීමට වෑයම් කර ඇත. තම තත්ත්වය තහවුරු කර ගැනීමට වෑයම් කර ඇත. තම තත්ත්වය තහවුරු කර ගැනීමට එසේ කළ බව එතුමා තවදුරටත් කියයි. එහෙත් මහාවංසයෙන් ඒ බවට සාධක හමු නොවේ. මහින්ද කුමාරයාට නීත්‍යානුකූලව රාජ්‍ය උරුමයද තිබුණේය. මරවන්නටත් අත්හරින්නටත් බැරි නිසා ඔහු ඇය පාවාගත් බව මහාවංසය පසුව දක්වයි.
 
මහින්ද රජු සිහසුනට පත්වීමෙන් පසුව වුවද සැනසිල්ලේ පාලනය ගෙනයාමට නොහැකි විය. රාජ්‍ය ලෝභයෙන් මඩනා ලද එහෙත් සිහසුනට සෘජු සම්බන්ධයක් නැති දප්පුල නම් වූ බලවත් ආදිපාදයෙක් වියවුලක් ඇති කළේය. ඔහු වාසය කළේ කලා වැව් පෙදෙසෙහිය. මෙය දක්ඛිණ දේශයට සමීපතරය. සලමෙවන් අග්බෝ (හයවන අග්බෝ) රජුගේ බෑනා කෙනෙකු වූ දප්පුල බල සෙනගින් වැඩී සිටි බව මහාවංසය කියයි. පැහැදිලි නැතත් සමහර විට ඔහු දක්ඛිණ දේශයේ පාලකයා ලෙසට කටයුතු කළා ද විය හැකිය. මහින්ද කුමාරයා සිහසුනට පත්වීම අනුමත නොකළ හෙතෙම සේනා සංවිධානය කරගෙන සංගගාමයට පැමිණියේය. මේ වනාහි වර්තමාන කුරුණෑගල දිශාවට අයත් සංගමු පෙදෙස හැටියට සැලකේ. එය පැරණි දක්ඛිණ දේශයට අයත් විය. මේ අනුව මහින්ද රජුට විරුද්ධව බලවේගය එල්ල වූයේ මුලින් අනුමාන කරන ලද දක්ඛිණ දේශය භාරව සිටි කුමාරයාගෙන් බව පැහැදිලි වෙයි.
 
මහින්ද සේනාපතිද (මහාවංසය රජු හඳුන්වා ඇත්තේ සේනාපති යනුවෙනි) නගරයේ සිටියොත් වියවුලක් ඇති කළ හැකි යැයි කල්පනා කර මියගිය රජුගේ බිසවද රැගෙන සතුරාට මුහුණ දීමට ඉදිරියට ගියෙන් බිහිසුණු සටනක් ඇති විය. මෙහිදී දප්පුල පරාදවී අච්ඡසෙලය (වලස්ගල) දක්වා පසු බැස්සේය. මහින්ද රජුට ඔහු ලුහුබැඳ යාමට නොහැකි විය. මන්ද යත්? නගරය හිස්සැයි දැනගත් උතුරු දෙස පාලනය කළ මාණ්ඩලිකයන් කැරලි ගසා නගරය අල්ලා ගත් හෙයිනි. වහා අනුරාධපුරයට පැමිණි හෙතෙම සතුරන් පළවා හැර නගරයේ බලය තහවුරු කර ගත්තේය. මේ මාණ්ඩලිකයන් වරින් වර රජුට කරදර කළ බව පෙනේ. ඇතැම්විට මේ වියවුල් ඇතිකළේ බිසොව ගේ හෝ දප්පුලගේ පෙලඹවීම අනුව විය හැකිය.
 
පලාගිය දප්පුල මලය රටට ගොස් නැවතත් සේනා සංවිධානය කළේය. මේ කාලයේ රෝහණයේ ඔහුගේ බෑනාවරු දෙදෙනෙක් ද සිටියහ. ඔවුන් ද කැඳවාගත් දප්පුල විශාල හමුදාවක් ගෙන රාත්‍රි කාලයෙහි පැමිණ නුවර වටලා ගත්තේය. ඔවුන්ගේ ඝෝෂාව මහත් විය. නුවණින් සලකා බැලූ රජු සෙනවියන් සමග සාකච්ඡා කර උපක්‍රමශීලීව සතුරු සේනාව ආක්‍රමණය කර බිහිසුණු සටනකින් පසු දප්පුල පලවා හැර ඔහුගේ බෑනාවරුන් දෙදෙනා ද අල්ලා ගත්තේය. එහෙත් ඔවුන් නොමරන ලදී. මේ අන්දමින් නැඟෙනහිර හා උතුරු දෙසද සතුරු උවදුරු දුරු කළ සේනාපති රජ මෙතෙක් ඔහුට කරදරයක් ව සිටි තැන තැන ගෙනයමින් රැකගත් රජ බිසොව තම මෙහෙසිය කර ගත්තේය. ඇයට දරුවෙකු ලත් පසු ඇයගේ විරෝධතාව ඉවත්ව ගියා සේය.
මහින්ද රජු මෙතෙක් ආ ගමනේ දී ඔහුට මුහුණ දීමට සිදු වූ සියළු කරදරවල පසුබිමේ රඟපාන ලද චරිතය ඉහතින් සඳහන් කරන ලද ඔහුගේ සුළුමව වූ රජ බිසොව වූවාය. ඇය මහින්ද රජු මරවා සිතැඟි ලෙස කටයුතු කිරීමට මේ සියලු උපක්‍රම යෙදවීමත් ඒ සියල්ලටම ඉතා දූරදර්ශීව හා ඉවසිලිවන්ත ලෙස මුහුණ දී නිරාකරණය කරගෙන අවසානයේ ඇය නොමරා සරණ කර ගැනීමත් ගැන සලකන විට මහින්ද රජුගේ අභිප්‍රායයන් උපක්‍රමශීලීව සඵල වූ බව පෙනීයයි. එහෙත් ඇයගෙන් ලත් පුත්‍රයාට උපරජ පදවිය පිරිනැමීමෙන් පසු නැවතත් වියවුල් ඇති වන්නට විය. පාචීන දේශය පාලනය කළ ආදිපාදවරු දෙදෙන එයින් තමාගේ උරුමය අහිමි වෙතැයි කල්පනා කළහ.
 
සටනින් පැරද පලාගිය දප්පුල ද කිහිප වරක් තමාට සිදු වූ පරාජය පිළිගත්තේ නැත. නැඟෙනහිර දෙස සිටි ආදිපාදවරුන් දෙදෙනා ද නැවතත් ඔහු පෙලඹ විය. මොවුහු දප්පුලගේ සහෝදරයන් බව මහාවංසය දක්වයි. ඒ අනුව මේ අය සලමෙවන් අග්බෝ රජුගේ සහෝදරියගේ පුත්‍රයෝ වූහ. ගිවිසුමක් ඇතිකරගත් සහෝදරවරු තිදෙන මහවැලි ගඟ අසල තැනක කඳවුරු ලා ගත්හ. මේ ගිවිසුම සමහර විට රජකම ලැබීමේ අනුපිළිවෙළ ගැන විය හැකිය. රජ ද නගරයේ රැකවරණය සලසා ගොස් මහුම්මාරගමේ කඳවුරු බැඳ ගත්තේය. සටන් සිදුවූයේ කෝවිලාර නම් ප්‍රදේශයේදීය. මේ ස්ථාන අද නිශ්චය ලෙස හඳුනා ගෙන නැත. මෙහි දී සිදුවූ සටනින් නැඟෙනහිර සිටි ආදිපාදවරුන් දෙදෙන මිය ගිය අතර දප්පුල රෝහණයට පලා ගියේය. මේ සියලු සටන්වලින් ජයගත් මිහිඳු රජ රජරටෙහි වූ සියලු උවදුරු දුරු කළේය.
 
නැවතත් රුහුණට පලාගිය දප්පුල කුමරුගේ සටන් පිපාසය සංසිදුණේ නැත. රුහුණු ජනතාව නොමඟ යවමින් ඔහු නැවතත් සේනාව සංවිධානය කරන්නට විය. මේ සියල්ල දැනගත් රජු මේ උවදුර රටේ දියුණුවට මහත් හානියක් බවත් වැසියා පීඩනයට පත් කරන්නක් බවත් කල්පනා කළා විය යුතුය. දරුමුණුබුරන්ට රාජ්‍යය නිරවුල් කර තිබිය යුතුයැයි හෙතෙම සිතී යැයි වංසකථාව පැහැදිලි කරයි. රජ සම්මේලනයක් කැඳවූයේය. මේ සඳහා භික්ෂූන්, මහනුවණැත්තන්, යුක්ති. අයුක්ති. පිළිබඳ විශාරදයන්, නීති විශාරදයන් වැනි ප්‍රභූන් විශාල පිරිසක් සහභාගි වූහ. ථූපාරාමයට රැස් වූ පිරිස ඉදිරියේ කරුණු පැහැදිලි කළ රජ රෝහණය නිරවුල් කළ යුතු බව පෙන්වා දුන්නේය. සියලු දෙනාම රජුගේ අදහසට එකග වූහ. රාජ්‍යය භික්‍ෂූන්ට හා ජනතාවට භාර කළ මහින්ද රජු සේනාව ගෙන රෝහණය බලා ගියේ මාරපර්වතයට පිවිසුණේය. මේ වනාහි වර්තමාන මොනරාගල පිහිටි මරගලකන්ද ප්‍රදේශය වෙයි. අතරමගදී ඔහු සිදුකරන ලද මහත් විනාශය දුටු රුහුණු වැසියෝ තැති ගත්හ.
සටනකින් තවත් සිදුවිය හැකි හානිය නොඉවසූ රුහුණේ ජනතාව රජුගේ පැත්තට එක් වූහ. නොපසුබස්නා විර්ය්‍යයෙන් යුතු අධිෂ්ඨානශීලී දප්පුල තමාගේ පරම හතුරා වුවද, ඔහු විනාශ කිරීමට රජු කල්පනා කළේ නැත. අනාගතය ගැන ඔහු හොඳින් සිතා බැලීය. එහෙත් වරද කරුවාට දඬුවමක් තිබිය යුතුය. රජරට දේශසීමාව ගල්ඔය දක්වා දීර්ඝ කළේ මේ නිසාය. මහවැලි ගඟ රෝහණ රජරට දේශ සීමාව ලෙස සාමාන්‍ය සිරිත පරිදි මෙතෙක් පැවතිණි. එහෙත් මෙහිදී ගල්ඔය සීමාව දක්වා රජරටට පවරා ගැනීමෙන් මහින්ද රජු දප්පුලට දඬුවම් දුන්නේය. මහාවංසය මේ සඳහා යොදා ඇති වචනය ගාල්හ ගංගා යන්න වේ. සමහරු එය කණ්හගංගා යැයි පිටුපතක තිබෙතැයි ගෙන කලු ගඟ යනුවෙන් සලකති. එහෙත් කලු ගඟ රෝහණයේ දේශසීමාව ලෙස වෙනසක් නොවී බටහිර අතින් පැවැත්තේය. මෙහිදී ගාල්හ ගංගා යනුවෙන් ගෙන ඇත්තේ ගල්ඔය ය. එහි පැරණි ව්‍යවහාරය ගලඔය වේ. එය පාලියට නැගීමේදී ගාල්හගංගා යි නැගීමේ තේරුමක් නම් නැත. සරුසාර ගල්ඔය නිම්නය අතීතයේදී රෝහණ දේශයට මෙන්ම රජ රටට ද ඉතා වැදගත් වූ ධාන්‍ය ගබඩාවක් විය. දුටුගැමුණු මහරජුගේ වර්‍ෂගණනාවක පැවැති යුද්ධය නඩත්තු වූයේ ගල්ඔය නිම්නයේ සරුසාර වෙල් එළිවලින් බව පැහැදිලිය.
 
මහින්ද රජු රෝහණයේ දේශසීමාව වෙනස් කරමින් පනවනලද නීති සෙල්ලිපි වලින්ද තහවුරු වෙයි. වර්තමානයේ අම්පාර දිශාවට අයත් රජගල නම් තැනින් ලැබුණු සෙල්ලිපි තුනක් මේ රජුගේ රාජ්‍ය කාලයට අයත් වන බව මහාචාර්‍ය්‍ය සෙනරත් පරණවිතාන කියයි. මෙයින් එක් ලිපියක සෙන් නම් නිලධාරියෙකුගේ නියමය අනුව අරිත්තාරා නම් වූ විහාරයකට වීරාංකුරා නම් නිලධාරියෙකු කරන ලද පූජාවක් ගැන සඳහන් වෙයි. අරිත්තාරා විශාරය යනු ලිපිය පිහිටා ඇති රජගල ආශ්‍රිත
නටබුන් භූමිය වෙයි. එය ලජ්ජිතිස්ස රජු විසින් ගොඩනගන ලද ගිරිකුම්භිගල විහාරය බවට හඳුනාගෙන ඇත. බොහෝ රජවරුන්ගේ පුදපූජාවලට බඳුන් වූ මේ ස්ථානය ගල්ඔය නිම්නයේ පිහිටි උසස් පුද බිමකි.
 
ඉහත සඳහන් අන්දමට දෙවැනි මහින්ද රජු මුළු දිවයිනේ වූ සියලු සතුරු කටු උගුලා හළේය. රට සාමයෙහි තැබීමෙන් පසු
ශාසනික කටයුතු ගැන එතුමාගේ අවධානය යොමු විය. හෙතෙම දාම විහාරය, පොළොන්නරුවෙහි තැඹිලිතොට යන පිරිවෙන් හා අභයගිරියේ මහාලෙඛක යන පිරිවෙණ ද කරවූයේ අනුරාධපුරයෙහි රත්න ප්‍රාසාදය කරවා බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් එහි වඩා හිදුවා එම ප්‍රතිමා වහන්සේ රාජ්‍යයෙන් පිදීය. හේමසාලී විහාරවාසී තෙරුන් ලවා අභිධර්‍මවර්ණනාවක්ද කරවීය. කොරුන්ට පිළුන්ට නැගී යාම පිණිස ගවයන් හා අශ්වයන් දුන්නේය. ගවයින් නොගත් එබදු දෙමළ ජනයාට අශ්වයන් දුන්නේය. මේ කාලයේ සටන් ගණනාවක් සිදුවුවද රටේ යහපත් සංවර්ධනයක් පැවැති බව පෙනේ. ඔහු කාලවාපියේ වේල්ල ප්‍රතිසංස්කරණය කරවීය. රජු කිරිවැදුණු ගොයම් කෙත් දහසක් ගවයන්ට ආහාර පිණිස දීමෙන් වුවද එය පෙනී යයි. රජුගෙන් සංග්‍රහ නොලැබුවෙක් එවක දිවයිනේ නොවී යයි මහාවංසය උදම් අනයි.
 
මහින්ද රජුගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ගැන මහාවංස කතුවරයා වෙනත් වචන වලින්ද දක්වා ඇත. රාජ්‍යයට යෝග්‍ය වූ මහපින් ඇති ලෝක සංග්‍රහයෙහි දක්‍ෂ යනුවෙන් පෙනෙන මේ වැණුම ඔහුගේ චරිතයෙන් අර්ථවත් වී ඇත. ඔහු උපන් දිනම නක්‍ෂත්‍ර පාඨකයන් මේ ලක්‍ෂණ ප්‍රකාශ කළ බව ද මහාවංසය දක්වයි. කෙසේ වෙතත් මහින්ද රජුගේ රාජ්‍ය කාලය කරුණු කීපයකින් වැදගත් වන ආකාරය ඉහතින් දුටු සිද්ධිවලින් පැහැදිලි වනු ඇත. ඔහුගේ ඉවසීමේ ශක්තිය ද වැදගත් විය. දසරාජධර්‍ම පිළිවෙත් ගණනාවක්ම මේ චරිතය තුළ කිමිද තිබේ. ඔහු රෝහණ දේශයේ වියවුල් කළ දප්පුලට විරුද්ධව සටනට යාමට පෙර සර්වපාක්‍ෂික සමුළුවක් කැඳවා අදහස් උපදෙස් ගත්තේය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මහජන බලය ඇගයීය. මහින්ද රජු විසිවසක් රජකම් කළේය.

පූජ්‍ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි
මුල්පිටුව | රාජධානි | යටත්විජිත | රාජවංශ | රජවරු | මහාවංස ප්‍රදීපිකාව | අපි ගැන | අමතන්න
© www.mahawansaya.com සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි. 2009 / 2026 පිටපත් කිරීම හා අනවසරයෙන් භාවිතා කිරීම තහනම්